Bedrijfsbus van Rodateq Beveiligingstechniek onderweg

Hoe lang moet noodverlichting blijven branden bij stroomuitval?

Noodverlichting moet in de meeste Nederlandse gebouwen minimaal 60 minuten blijven branden nadat de normale verlichting is uitgevallen. Die brandduur, ook wel autonomietijd genoemd, is de basis uit de bouwregelgeving; bij het ontwerp kan voor een specifiek pand een langere tijd worden gekozen. Minstens zo belangrijk als het getal: de brandduur moet niet alleen bij de oplevering, maar ook na jaren gebruik nog gehaald worden.

Wat betekent brandduur bij noodverlichting?

De brandduur is de tijd dat een noodverlichtingsarmatuur of -installatie licht blijft geven op de eigen energievoorziening, zonder netstroom. Bij de meeste armaturen is dat een accu of batterij in het armatuur zelf. Bij grotere installaties zit de energie soms in een centraal batterijsysteem dat alle armaturen voedt.

Er zijn twee begrippen die vaak door elkaar lopen:

  • brandduur of autonomie: hoe lang het licht blijft branden;
  • inschakeltijd: hoe snel het licht aangaat na het wegvallen van de stroom.

Beide zijn belangrijk. Een armatuur dat na een paar seconden aangaat maar na een kwartier uitvalt, schiet net zo goed tekort als een armatuur dat te laat inschakelt.

Waarom is 60 minuten de basis?

Noodverlichting is er om mensen veilig naar buiten te laten gaan. In een klein pand lukt dat binnen een paar minuten. Toch is de minimale brandduur ruim gekozen, en daar zijn goede redenen voor:

  • niet iedereen vertrekt direct, bijvoorbeeld omdat een machine moet worden stilgezet of een collega moet worden geholpen;
  • bezoekers kennen de weg niet en lopen langzamer;
  • na de ontruiming moeten hulpdiensten of een bedrijfshulpverlener soms nog het pand in;
  • een stroomstoring kan langer duren dan de ontruiming zelf.

Voor gebouwen met een bijzonder gebruik, een complexe indeling of veel aanwezigen kan het verstandig zijn om een langere brandduur te ontwerpen. Dat is maatwerk en hoort bij het ontwerp van de noodverlichting voor dat specifieke pand.

Waarom haalt noodverlichting de brandduur soms niet?

Een armatuur dat bij oplevering keurig 60 minuten brandt, kan een paar jaar later na twintig minuten uitvallen. Dat komt bijna altijd door de energiebron. Accu’s en batterijen zijn slijtdelen die capaciteit verliezen, ook als ze nooit gebruikt worden.

Factoren die de werkelijke brandduur verkorten:

  • leeftijd van de accu: capaciteit neemt geleidelijk af;
  • temperatuur: warmte bij een plafond, in een keuken of naast een technische installatie versnelt veroudering, kou in een onverwarmde hal vermindert de prestaties;
  • onvoldoende opgeladen: na een stroomstoring of test heeft een accu tijd nodig om weer vol te raken;
  • defecte laadschakeling: het armatuur brandt normaal, maar de accu wordt niet meer goed bijgeladen.

Het lastige is dat je dit van buitenaf niet ziet. Een armatuur met een versleten accu ziet er hetzelfde uit als een armatuur met een nieuwe.

Hoe controleer je of de brandduur nog klopt?

De enige betrouwbare manier is een duurtest: de netspanning wordt weggenomen en je meet of elk armatuur de volledige brandduur blijft branden. Een korte functietest laat alleen zien dát een armatuur aangaat, niet hóe lang.

Bij een duurtest let je op:

  1. Brandt elk armatuur en elk verlicht pictogram de volledige tijd?
  2. Neemt de lichtsterkte niet al ruim voor het einde zichtbaar af?
  3. Laden de accu’s daarna weer normaal op?
  4. Welke armaturen vallen af, en waar hangen ze?

Plan een duurtest op een moment dat het pand rustig is. Na de test zijn de accu’s leeg en hebben ze tijd nodig om op te laden. In die periode is de installatie niet volledig beschikbaar. Testen vlak voor een drukke dag of een evenement is dus geen goed idee.

Decentrale accu’s of een centraal batterijsysteem?

De keuze voor de energievoorziening bepaalt hoe je de brandduur bewaakt.

  • Armaturen met een eigen accu: eenvoudig uit te breiden en geschikt voor de meeste kleinere en middelgrote bedrijfspanden. Elke accu veroudert apart, dus elke unit moet getest en op tijd vervangen worden.
  • Centraal batterijsysteem: één plek waar de energie zit, wat beheer en controle overzichtelijk maakt. Het vraagt wel om een goede bekabeling naar alle armaturen en een geschikte technische ruimte.

Daarnaast bestaan armaturen met zelftest, die zelf periodiek een functie- en duurtest uitvoeren en een storing melden met een led of in een beheersysteem. Dat maakt controleren eenvoudiger, maar vervangt de periodieke beoordeling van de installatie niet.

Wanneer moet je de brandduur opnieuw beoordelen?

De brandduur is geen vaststaand gegeven. Beoordeel hem opnieuw als:

  • het pand anders gebruikt gaat worden, bijvoorbeeld van opslag naar publieksruimte;
  • er meer mensen tegelijk aanwezig zijn dan voorheen;
  • vluchtroutes langer worden door een uitbreiding of nieuwe indeling;
  • armaturen ouder zijn en er bij de laatste duurtest al uitvielen.

Bedrijven in de regio vinden meer achtergrond over plaatsing en aanpak op de pagina over noodverlichting in Twente.

Noodverlichting in Enschede en omgeving

Rodateq Beveiligingstechniek in Enschede levert en installeert noodverlichting en verzorgt periodiek onderhoud en controle. Bij het ontwerp wordt het gebouw in kaart gebracht, worden de kortste vluchtroutes bepaald en worden de vluchtroute- en aanduidingsarmaturen geprojecteerd. Het testen van de brandduur kun je combineren met het onderhoud van beveiligingssystemen, zodat camera’s, alarm en noodverlichting in één bezoek worden meegenomen.

Veelgestelde vragen over de brandduur van noodverlichting

Hoe lang moet noodverlichting minimaal branden?

In de meeste gebouwen in Nederland geldt een minimale brandduur van 60 minuten na het uitvallen van de normale verlichting. Voor een specifiek pand kan bij het ontwerp een langere brandduur worden gekozen, bijvoorbeeld bij een complexe indeling of veel aanwezigen. Laat dit per gebouw beoordelen, zodat je zeker weet wat voor jouw situatie geldt.

Hoe weet ik of mijn noodverlichting nog lang genoeg brandt?

Alleen met een duurtest. Daarbij wordt de stroom weggenomen en gecontroleerd of elk armatuur de volledige brandduur haalt. Een korte functietest laat alleen zien dat het licht aangaat. Omdat accu’s met de jaren capaciteit verliezen, hoort een duurtest bij het periodieke onderhoud van je noodverlichting.

Hoe lang gaat een accu van noodverlichting mee?

Dat verschilt per type accu, per armatuur en per omgeving. Warmte en veel laadcycli verkorten de levensduur. Er is daarom geen vaste vervangtermijn die voor elk pand geldt. Het resultaat van de duurtest is de beste graadmeter: haalt een armatuur de brandduur niet meer, dan wordt de accu vervangen.

Brandt noodverlichting ook bij een gewone stroomstoring?

Ja. Noodverlichting schakelt in zodra de normale verlichting uitvalt, ongeacht de oorzaak. Dat kan een brand zijn, maar ook een storing in het net, een doorgeslagen groep of werkzaamheden. Bij een langdurige storing is de brandduur bepalend voor hoelang je pand nog veilig te verlaten is.

Weten of jouw noodverlichting de brandduur haalt?

Rodateq test je noodverlichting op brandduur, vervangt versleten accu’s en adviseert over de juiste opzet voor jouw pand. Klaar om je beveiliging te verbeteren? Maak een afspraak of bel (053) 782 05 60.