Bedrijfsbus van Rodateq Beveiligingstechniek onderweg

Vluchtrouteaanduiding en pictogrammen: zo maak je vluchtwegen herkenbaar

Vluchtrouteaanduiding bestaat uit groen-witte pictogrammen die laten zien waar een nooduitgang is en welke richting je moet volgen om veilig buiten te komen. Een vluchtweg is herkenbaar als je vanaf elke plek in het pand een pictogram ziet, als er bij elke richtingsverandering een pijl hangt en als de aanduiding ook leesbaar blijft wanneer de normale verlichting uitvalt. In dit artikel lees je wat de pictogrammen betekenen, welke soorten er zijn en hoe je ze logisch plaatst.

Wat is vluchtrouteaanduiding?

Vluchtrouteaanduiding is de bewegwijzering naar buiten. Waar noodverlichting zorgt dat je de route kunt zien, vertelt de aanduiding je welke kant je op moet. De twee horen bij elkaar: een verlichte gang zonder richting laat mensen twijfelen, en een bordje dat in het donker niet te lezen is, helpt niemand.

Op de pagina over noodverlichting noemt Rodateq vluchtwegaanduiding daarom als vast onderdeel van een noodverlichtingsinstallatie, naast antipaniekverlichting en verlichting van specifieke werkplekken.

Wat betekenen de pictogrammen?

De pictogrammen voor vluchtwegen zijn internationaal gestandaardiseerd, zodat iedereen ze herkent, ongeacht de taal die hij spreekt. De belangrijkste elementen:

  • groen met wit: groen staat voor veiligheid en reddingsmiddelen;
  • een rennend figuur bij een deur: dit is een nooduitgang of de weg ernaartoe;
  • een pijl: de richting die je moet volgen, rechtdoor, links, rechts of via een trap omhoog of omlaag;
  • aanvullende symbolen, zoals een verzamelplaats buiten het pand.

Groene borden onderscheid je van rode borden. Rood gebruik je voor brandbestrijdingsmiddelen, zoals een brandblusser of brandslanghaspel. Die horen bij je brandbeveiliging, maar wijzen niet de weg naar buiten.

Welke soorten vluchtrouteaanduiding zijn er?

Er zijn drie hoofdtypen, elk met een eigen toepassing.

Verlichte aanduiding

Een armatuur met een pictogram dat van binnenuit of van buitenaf wordt verlicht. Bij stroomuitval blijft het branden op een accu of centraal batterijsysteem. Dit is de standaard voor de hoofdroutes in de meeste bedrijfspanden, omdat het pictogram zowel bij normaal licht als in het donker goed leesbaar is.

Nalichtende pictogrammen

Borden die licht opnemen en in het donker een tijd nagloeien. Ze hebben geen stroom nodig. Ze zijn handig als aanvulling, bijvoorbeeld laag langs een route of op plekken waar extra bevestiging van de richting wenselijk is. Ze hebben wel voldoende licht nodig om op te laden en vervangen een verlicht armatuur op de hoofdroute niet zomaar.

Niet-verlichte borden

Gewone stickers of borden. Bij daglicht en normale verlichting prima leesbaar, maar bij uitval onzichtbaar zonder noodverlichting die erop schijnt. Gebruik ze alleen waar dat licht gegarandeerd is.

Waar hang je vluchtrouteaanduiding?

Bij het plaatsen denk je vanuit de persoon die het pand niet kent. Ga in gedachten op elke plek staan en vraag je af: zie ik vanaf hier een pictogram dat me verder helpt?

Vaste plekken voor aanduiding:

  1. boven elke nooduitgang en uitgang die onderdeel is van de vluchtroute;
  2. bij elke richtingsverandering, zoals een hoek of kruising in de gang;
  3. bij trappen, met een pijl die aangeeft of je omhoog of omlaag moet;
  4. in lange gangen of grote ruimtes, zodat je altijd een volgend pictogram ziet;
  5. bij deuren die niet naar buiten leiden maar wel op de route liggen.

Hang aanduiding bij voorkeur boven ooghoogte en boven de looproute, zodat mensen, deuren of meubilair het bord niet afschermen. Bij rook zakt het zicht, dus de aanduiding moet ook dan zo goed mogelijk te zien zijn.

Grootte en leesafstand

Hoe groter het pictogram, hoe verder weg het leesbaar is. Verlichte pictogrammen zijn bovendien op grotere afstand leesbaar dan niet-verlichte borden van hetzelfde formaat. In een kleine gang volstaat een compact armatuur; in een bedrijfshal of grote winkelruimte heb je grotere pictogrammen nodig om vanaf de andere kant van de ruimte gezien te worden.

Bij het ontwerp wordt per ruimte bepaald welke kijkafstand nodig is en welk formaat daarbij past. Zo voorkom je dat er te kleine borden hangen in een grote ruimte.

Veelgemaakte fouten

In de praktijk zie je steeds dezelfde problemen terugkomen:

  • tegenstrijdige pijlen: twee borden die verschillende kanten op wijzen zonder duidelijke reden;
  • een mix van stijlen: oude en nieuwe pictogrammen door elkaar, waardoor de aanduiding rommelig en minder herkenbaar wordt;
  • een bord bij een deur die op slot zit: de aanduiding verwijst naar een uitgang die niet bruikbaar is;
  • aanduiding achter iets: een verhuisde kast, een stelling of een reclamebord voor het pictogram;
  • niet bijgewerkt na een verbouwing: de route is veranderd, de borden niet.

Aanduiding bijhouden na veranderingen

Een vluchtroute is niet voor altijd vastgelegd. Een nieuwe wand, een extra stellingrij of een afgesloten doorgang verandert de route, en dus ook de aanduiding. Loop na elke verandering in de indeling de route opnieuw na en neem de aanduiding mee in de periodieke controle van de noodverlichting. Op de pagina over noodverlichting in Twente lees je hoe Rodateq de aanpak afstemt op het pand zoals het in de praktijk wordt gebruikt.

Veelgestelde vragen over vluchtrouteaanduiding

Wat is het verschil tussen vluchtrouteaanduiding en vluchtwegverlichting?

Vluchtrouteaanduiding laat zien waar de uitgang is en welke richting je moet volgen, met groen-witte pictogrammen en pijlen. Vluchtwegverlichting verlicht de route zelf, zodat je kunt zien waar je loopt. In een goed ontworpen pand werken ze samen: de aanduiding geeft richting, de verlichting maakt de route begaanbaar.

Moeten pictogrammen voor vluchtwegen verlicht zijn?

Op de hoofdroutes wordt in de meeste bedrijfspanden verlichte aanduiding gebruikt, omdat die bij stroomuitval leesbaar blijft. Niet-verlichte borden kunnen alleen als er noodverlichting op schijnt. Nalichtende pictogrammen zijn een nuttige aanvulling. Wat in jouw pand nodig is, hangt af van het gebouw en het gebruik.

Wat betekent een pijl onder het nooduitgangpictogram?

De pijl geeft de looprichting naar de dichtstbijzijnde uitgang aan: rechtdoor, naar links of rechts, of via een trap omhoog of omlaag. Een pictogram zonder pijl hangt meestal direct boven of bij de nooduitgang zelf. Zorg dat pijlen elkaar nooit tegenspreken, want dat leidt tot twijfel op het moment dat iedereen snel moet handelen.

Mag ik oude en nieuwe pictogrammen door elkaar gebruiken?

Het is verstandig om binnen één gebouw één herkenbare stijl aan te houden. Verschillende pictogrammen naast elkaar maken de route rommelig en kunnen bezoekers verwarren. Vervang je armaturen of borden, neem dan de hele route mee, zodat de aanduiding overal hetzelfde beeld geeft.

Je vluchtwegen herkenbaar laten maken?

Wil je weten of de vluchtrouteaanduiding in jouw pand nog klopt met de huidige indeling? Rodateq loopt de routes na, beoordeelt de pictogrammen en de verlichting en adviseert over een duidelijke, logische aanduiding. Klaar om je beveiliging te verbeteren? Maak een afspraak of bel (053) 782 05 60.