Bedrijfsbus van Rodateq Beveiligingstechniek onderweg

Noodverlichting in een winkel of horecazaak: waar let je op?

In een winkel of horecazaak moet noodverlichting vooral mensen helpen die het pand niet kennen: klanten en gasten. Let daarom op drie dingen: uitgangen en vluchtroutes moeten zichtbaar blijven tussen schappen, displays en meubilair; sfeerverlichting en gedimd licht mogen de aanduiding niet overstemmen; en de verlichting moet blijven werken in ruimtes waar het personeel achter de schermen werkt, zoals keuken, magazijn en kelder. Hieronder lees je per situatie waar het in de praktijk misgaat.

Waarom noodverlichting in winkels en horeca anders werkt

In een kantoor of magazijn kennen de meeste mensen het gebouw. In een winkel, restaurant of café is dat omgekeerd: het grootste deel van de aanwezigen is er voor het eerst of komt er af en toe. Zij weten niet waar de tweede uitgang zit en lopen bij paniek terug naar de deur waardoor ze binnenkwamen.

Daar komt bij dat het aantal mensen sterk wisselt. Op een rustige ochtend staan er een paar klanten in de zaak, op een zaterdag of tijdens een feestavond is het vol. De noodverlichting moet berekend zijn op het drukste moment, niet op het gemiddelde.

Winkels: schappen, displays en wisselende inrichting

In een winkel verandert de inrichting voortdurend. Een nieuwe collectie, een seizoensactie of een extra presentatietafel verschuift looproutes en zichtlijnen. Wat bij de oplevering goed zichtbaar was, kan een paar maanden later achter een display verdwenen zijn.

Veelvoorkomende knelpunten in winkels:

  • hoge schappen of rekken die een aanduidingsarmatuur aan het zicht onttrekken;
  • reclameborden, banners of decoratie die voor een pictogram hangen;
  • een nooduitgang achterin die tijdelijk als opslag voor dozen wordt gebruikt;
  • paskamers en een kassagebied met eigen hoekjes en doorgangen;
  • een etalage of entree waar ‘s avonds alleen sfeerverlichting brandt.

Spreek met je team af dat bij elke herinrichting even wordt gekeken of de vluchtroute en de bordjes nog vrij en zichtbaar zijn. Dat kost een paar minuten en voorkomt dat een goed ontworpen installatie in de praktijk tekortschiet.

Horeca: sfeerlicht, drukte en meubilair

In een restaurant of café is gedimd licht een bewuste keuze. Dat mag, maar de aanduiding van de uitgangen moet altijd herkenbaar blijven. Een verlicht pictogram blijft ook bij sfeerverlichting zichtbaar; een niet-verlicht bordje in een donkere hoek niet.

Waar je in de horeca extra op let:

  • tafelopstellingen: bij een feest of groep worden tafels vaak anders gezet, waardoor een looppad naar de uitgang smaller wordt of verdwijnt;
  • open ruimtes: in een grote zaal zonder duidelijke gangen helpt antipaniekverlichting om de ruimte als geheel zichtbaar te houden, zodat mensen zich kunnen oriënteren;
  • trappen en hoogteverschillen: een opstapje naar een verhoogd gedeelte of een trap naar de toiletten moet bij uitval zichtbaar blijven;
  • toiletten: gasten zitten daar soms afgezonderd en moeten ook de weg terug kunnen vinden;
  • terras en serre: de route van binnen naar buiten moet logisch en zichtbaar zijn.

De ruimtes achter de schermen

Gasten en klanten zie je, maar het personeel werkt ook in ruimtes waar het publiek niet komt. Juist die worden bij noodverlichting nog weleens vergeten.

Denk aan:

  • de keuken, waar damp, warmte en vet de armaturen vervuilen en waar je bij uitval veilig apparatuur moet kunnen uitzetten;
  • het magazijn of de voorraadruimte, met stellingen en dozen die de route kunnen blokkeren;
  • een kelder met koelcellen, fusten of opslag;
  • de personeelsingang en een achteruitgang die op een binnenplaats of steeg uitkomt.

In keukens kies je voor armaturen die tegen vocht en vuil kunnen, en je plant reiniging mee in het onderhoud. Een armatuur met een vettige afdekkap geeft minder licht, ook als de accu nog goed is.

Vluchtwegaanduiding die klanten echt begrijpen

Vaste medewerkers weten waar de uitgangen zijn; klanten moeten het van de pictogrammen hebben. De aanduiding moet dus vanaf elke plek in de zaak de richting naar een uitgang laten zien, ook vanuit een paskamergang of een zijzaal.

Let op deze punten:

  1. Hang aanduiding boven de looproute, niet verstopt naast een deur.
  2. Zorg dat een pijl op een kruising of hoek aangeeft welke kant op het moet.
  3. Gebruik in de hele zaak dezelfde soort pictogrammen, zodat er geen verwarring ontstaat.
  4. Controleer of een uitgang die op het bord staat ook echt bruikbaar is en niet op slot zit tijdens openingstijden.

Onderhoud in een bedrijf dat altijd open is

Winkels en horecazaken zijn vaak zes of zeven dagen per week open, tot in de avond. Een duurtest van de noodverlichting plan je daarom buiten openingstijden of op een rustige dag. Na zo’n test moeten de accu’s weer opladen, dus test niet vlak voor een drukke dag of een evenement.

Noodverlichting staat niet op zichzelf. In veel zaken hangt hij samen met andere voorzieningen voor brandbeveiliging, zoals brandmelders en ontruimingssignalen. Neem ze samen mee, zodat je weet dat alles in één keer klopt.

Noodverlichting voor winkels en horeca in Twente

Rodateq Beveiligingstechniek uit Enschede brengt bij een nieuw ontwerp eerst het gebouw in kaart, bepaalt de kortste vluchtroutes en projecteert daarna de vluchtroute- en aanduidingsarmaturen. Daarna volgen levering, installatie en periodiek onderhoud. Op de pagina over noodverlichting in Twente lees je meer over de aanpak voor verschillende soorten bedrijfspanden.

Veelgestelde vragen over noodverlichting in winkel en horeca

Heeft elke winkel of horecazaak noodverlichting nodig?

Of en hoeveel noodverlichting nodig is, hangt af van het gebouw, het gebruik en het aantal mensen dat er tegelijk aanwezig kan zijn. Voor zaken waar veel publiek komt, is goede vluchtwegaanduiding en verlichting van de route vrijwel altijd een aandachtspunt. Laat de situatie per pand beoordelen, zodat je weet wat voor jouw zaak geldt.

Wat is antipaniekverlichting?

Antipaniekverlichting houdt een grote open ruimte, zoals een winkelvloer of restaurantzaal, bij stroomuitval voldoende verlicht zodat mensen zich kunnen oriënteren en rustig naar een vluchtroute lopen. Het verschilt van vluchtwegverlichting, die specifiek de route zelf verlicht. In horeca en winkels met een open indeling worden beide vaak gecombineerd.

Mag ik de noodverlichting dimmen voor de sfeer?

De normale verlichting mag je dimmen, maar de noodverlichting en de vluchtwegaanduiding moeten herkenbaar en functioneel blijven. Verlichte pictogrammen blijven zichtbaar bij gedimd licht. Schakel noodverlichting nooit zelf uit en dek armaturen niet af met decoratie, want dan werkt de installatie niet meer zoals bedoeld.

Wat moet ik doen als ik mijn zaak verbouw of herinricht?

Laat na een verbouwing of grote herinrichting controleren of de noodverlichting nog past bij de nieuwe looproutes. Een nieuwe bar, wand of schappenopstelling kan aanduiding blokkeren of een route langer maken. Een korte controle van de plaatsing voorkomt dat je installatie op papier klopt maar in de praktijk niet.

Noodverlichting in jouw winkel of zaak laten beoordelen?

Wil je weten of je klanten en gasten bij stroomuitval de uitgang kunnen vinden? Rodateq bekijkt je zaak, de looproutes en de bestaande verlichting en adviseert over een passende oplossing. Klaar om je beveiliging te verbeteren? Maak een afspraak of bel (053) 782 05 60.